Środki miejscowo znieczulające są to związki porażające wybiórczo zakończenia i włókna nerwów czuciowych uniemożliwiając odbieranie oraz przewodzenie impulsów z receptorów czuciowych i bólowych do ośrodkowego układu nerwowego. Działają one na ograniczonym obszarze. W wyniku ich działania napływające z obwodu informacje bólowe nie docierają do ośrodków kory mózgowej odbierających wrażenia bólowe.

Działanie środków miejscowo znieczulających jest odwracalne, a znieczulenie utrzymuje się przez różny okres czasu (do kilku godzin), zależnie od właściwości związku, szybkości jego wchłaniania, szybkości rozkładu i wydalania. Niemniej jednak leki te, stosowane nawet w niewielkich stężeniach mogą uszkadzać włókna nerwowe wywołując w nich nieodwracalne zmiany. Ilość uszkodzonych włókien jest zazwyczaj niewielka zatem to działanie uboczne nie ma większego znaczenia.

Środki miejscowo znieczulające działają w miejscu podania (np. skóra pępka, język), tym różnią się zasadniczo od leków przeciwbólowych, których mechanizm działania polega na oddziaływaniu na określone struktury mózgu.

Główne działanie środków miejscowo znieczulających:

• zniesienie czucia bólu
• osłabienie działania mięśni poprzecznie prążkowanych w miejscu znieczulenia

W przypadku przedostania się leku do układu krążenia, dość szybko przestaje on działać miejscowo, natomiast zaczyna oddziaływać on na poszczególne narządy organizmu. Gdy dany środek został zastosowany w celu miejscowego zniesienia bólu to działanie ogólnoustrojowe jest wysoce nieporządane. Ogólnoustrojowe działanie środków miejscowo znieczulających

Działanie na ośrodkowy układ nerwowy: pobudzające, początkowo wywołuje uczucie niepokoju i drżenie przechodzące niekiedy w napady drgawek. Mogą wystąpić objawy porażenia ośrodka oddechowego.

Działanie na serce: zmniejszają siłę skurczu serca

Środki miejscowo znieczulające mogą wywołać wstrząs anafilaktyczny z zaburzeniami krążenia i skurczem oskrzeli.

Rodzaje znieczuleń miejscowych

1. powierzchniowe - środek znieczulający podaje się na powierzchnię skóry lub błon śluzowych. Lek przenika do głębszych warstw tkanek, poraża zakończenia nerwów czuciowych, wywołuje znieczulenie w miejscu zastosowania
2. nasiękowe - znieczulenie to polega na wstrzyknięciu roztworu środka miejscowo znieczulaj±cego pod skórę. Efektem tego rodzaju znieczulenia jest porażenie włókien czuciowych wokół których znajduje się płyn znieczulający. Tego typu znieczulenie mogą wykonywać wyłącznie osoby z dyplomem lekarza. Ze względu na prawdopodobieństwo podania leku do naczynia istnieje możliwość wystąpienia powikłań jw.

Proponowane znieczulenia do poszczególnych miejsc przekłucia.

• Język: 10% roztwór Lignocainy (aerozol)
• Warga (skóra): Emla (krem)
• Warga (śluzówka): tampon stomatologiczny lub gazik nasączony 10% roztworem Lignocainy do jamy nosowej
• Brew: Emla (krem)
• Skrzydełka nosa (skóra): Emla (krem)
• Skrzydałeka nosa (śluzówka): tampon stomatologiczny lub gazik nasączony 10% roztworem Lignocainy
• Przegroda nosa: tampon stomatologiczny lub gazik nas±czony 10% roztworem Lignocainy do obu jam nosowych
• Małżowina uszna: Emla (krem)
• Sutki: Emla (krem) następnie Chlorek etylu (spray) w celu wywołania wzwodu brodawki sutkowej
• Pępek: Emla (krem) ewentualnie Chlorek etylu